Bıçaklı vanalar, akışkanın içerisinde çamur, tortu, lif gibi katı maddeler bulunan sistemlerin, hassas akış kontrolü gerektirmeyen noktalarında kullanılır. Akış yönüne dik olarak hareket eden bıçak (sürgü), akışkanın içerisinde yer alan ve hareketi kısıtlayabilecek katı maddelerden kelebek vanalar gibi etkilenmez; bu nedenle saf olmayan akışkanlarda tercih edilen bir vana türüdür. Tam açık veya tam kapalı çalışacak şekilde tasarlanmışlardır ve hassas debi ayarı için uygun değildirler.

Bıçaklı vanalar özellikle kağıt sanayii ve atık su hatları gibi çok lifli akışkanların bulunduğu sistemlerde tercih edilir. Tek parçalı gövdesi ve elastomer (EPDM, NBR, NR) siti ile tam sızdırmazlık sağlar; akışkan özelliğine göre metal sitli olarak da üretilebilir. Volanlı, dişli kutulu, zincir çarklı, pnömatik aktüatörlü ve elektrik aktüatörlü kontrol seçenekleri mevcuttur.